Diyadin Otel ve Pansiyonları

 

A-ADININ NEREDEN GELDİĞİ

      İlçe,doğudan batıya doğru göç eden Oğuz Türklerinin,İranlıların,Selçukluların ordularına geçit vazifesi görmüştür.Diyadin ilçesi tarih boyunca değişik uygarlıkların elinde el değiştirmiştir.Son olarak Türklerin Asya’dan Anadolu ya yayılmaları sırasında Türk hakimiyetinin ve kültürününetkisi altına girmiştir.

      Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’ın oğlu Ziyaeddin bir zamanlar burada bir kale yaptırmıştır.Bu kaleye kendi ismine izaten ‘Ziyaeddin Kalesi’ adını verdiği Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde yazılıdır.Ziyaeddin kelimesi zamanla değişikliğe uğrayarak ‘Diyadin’ şeklini almış olup ilçenin bu günkü adı olmuştur.

      1858 tarihnde Beyazıt sancağına bağlanan Diyadin 1860 1876 ve 1914 yıllarında üç defa işgale uğramış, atalarından gelen büyük bir cesaretle Diyadinliler düşmanı aziz topraklarından atmak için Mehmetçikle omuz omuza çarpışmış ve bugünkü hürriyetlerine kavuşmuşlardır.diyadin 14 Nisan 1918′ de düşman işgalinden kurtulmuştur.Her yıl 14 Nisan’ da kurtuluşunun yıldönümünü büyük heyecan ve şenliklerle kutlamaktadır.

B-SELÇUKLULAR DÖNEMİNDE DİYADİN

     Maveraünnehir’de kötü duruma düşen Selçuklular,Çağrı ve Tuğrul Beyler döneminde daha elverişli yerler bulmak üzere batıya yöneldiler.1010 yılında Horasan ve Azerbeycan üzerinden ilerleyerek Doğu Anadolu’ya girdiler.

     1054 yılında Sultan Tuğrul Bey;Erciş,Muradiye ve çevresini zzaptedince,Ağrı’yı ele geçirdi.Böylece Diyadin ilçesi de Selçukluların eline geçmiş  oldu.Sonraki 100 yılda Gence’de Şeddadiler ortaya çıkmıştı.Bunlar Selçuklulara bağlı kaldıkları halde,bir süre Doğu Anadolu’yu yönetmişlerdir.

      Ağrı,100 yıl kadar Doğu Anadolu’da devlet kuran Türk Devletlerinden Sökmen Devletinin sınırları içinde kaldı.

     1022 yıllarında, Moğolların önünden kaçarak daha batıya gelen Celaleddin Harzemşah, Selçuklu Devleti’nin Doğu sınırlarında faaliyet göstermeye başladı.Ağrı’yı işgal edip İç Anadolu ‘ya ilerleyen Harzemşah Erzincan(Yassı Çimen 1230) savaşında Alaeddin Keykubat ordusuna yenildi.Bu savaş Selçukluların Erzurum’a kadar yeniden uzanmasını sağladı.

C- OSMANLILAR DÖNEMİNDE DİYADİN

     Şah İsmail Şiiliği yaymak amacıyla geniş propagandaya girişip ve bundan da büyük ölçüde başarı sağlarken;Şii güçleri Osmanlı İmparatorluğunun doğu sınırını tehdit ediyor,baskınlar yapıyor,bunlardan daha kötüsü Müslüman halkı bölüp parçalıyordu.Daha Trabzon Valisi iken Yavuz,bir İran seferinin yapılmasını ve bu büyük tehlikenin önlenmesini istiyordu.İmparatorluğunun geleceğini tehdit eden ilk ve en önemli sorun İran sorunu olduğu için savaş kaçınılmaz hale gelmişti.Yavuz henüz Çaldıran Savaşı’nı yapmadan Ağrı’nın bazı yerleri Osmanlı topraklarına katılmış bulunuyordu.

     Yavuz Çaldıran’a Eleşkirt,Diyadin,Doğubeyazıt üzerinden giderek 23 Ağustos 1514’de Şah İsmail’in ordusuyla karşılaşıp büyük başarı elde etmiştir.Şah İsmail buradan Tebriz’e kaçmıştır.Bundan sonra Ağrı dahil Doğu Anadolu Osmanlı Devleti eline geçmiştir.

     1578 fethi ile Van Eyaletine bağlanan şimdiki Ağrı İli bölgesindeki Türkçe konuşan yerli Şii halkının çoğu Azerbaycan ve İran içlerine kaçtıklarından,1578 yazında Osmanlılar buraları eş sancağa ayırdılar.

     Bunlar;Beyazıt Kal’ası, Diyadin,Ovacık,Eleşkirt,Şevle((Karaköse ve Tutak Bölgesi)       

     1828 Rus istilasında Ağrılılar düşmana karşı koymuşlarsa da işgali önleyememişlerdir.Gürcistan ve Azerbaycan’ın bir bölümünü zapteden Ruslar,Erivan’dan ilerleyerek Beyazıt,Diyadin,Karaköse ve Eleşkirt’i işgal ettirler.Halkın çoğunu zorla Gümrü ve revan’a sürdüler.

      İşgal edilen bu yerlere Ruslar,Ermeni ve Yezidi gibi müslüman olmayan azınlıkları yerleştirmeye çalıştı.1829 da yapılan savaşta,Rualsr Erzurm ve Kars2tan geri püskürtüldü.Bu bölge kurtarıldı.

      Ruslar 24 Nisan 1877′de harp ilan etmeden Doğu Anadolu ve Rumeli de sınırlarımızı geçerek Osmanlı Devletine saldırdı.Böylece tarihimizde doksan üç harbi olarak bilinen savaş baaşlamış oldu.

      Henüz savaş başlamadan müşir(mareşal) Gazi Ahmet Muhtar Paşa Anadolu Harp Orduları Başkumandanlığına getirilmiş,Hatunoğlu namı ile bilinen Kurt İsmail Paşa Erzurum Valisi tayin edilmişti.

      Bu sırada ferik(orgeneral)Tatlıoğlu Mehmet Paşa kumandasında Karakilise Karaköse’de iki tabur, Doğubeyazıt’ta da dört tabur vardı.Doğu cephesi olarak elimizde atmış beş piyade taburu,atmış top ve altı yüzer kişilik üç süvari alayımız bulunuyordu.Toptan seksen bin askerimiz vardı.düşman kuvvetleri ise kat kat üstün ve modern silahlarla donatılmış yüz yirmi bin kişi idi.      

93 HARBİ (1877-1878)

       Kurt İsmail Paşa birliklerini Diyadin’de konaklatmışlardır.

       Bu savaşta birçok muhabereler olmuş ve Osmanlı İmparatorluğu birçok toprak parçası kaybetmiştir.

       Ardahan,Kars,Oltu,Batum,Artvin ve Beyazıt Bölgelerli (sancakları) Ruslara verildi.

       Ermeniler,yöre halkına çok eziyetlerde bulundular.Ermeniler Kars,Ağrı,Van ve Muş gibi doğu illerimiz ile Azerbaycan’ın bir kısmını içine alan bölgeye Ermenistan adını vermişlerdi.1878 Berlin Antlaşmasının 61. maddesi (Doğu Anadolu’da bir Ermenistan Devleti’nin varlığı…) Ermenileri iyice şaşırttı.

       1914 yılında Erzurum da yapılan Taşnaksutyan kongresine göre Ermeniler İttihat ve Terakki’nin siyasi programını tenkit edip muhalefet oldular ve Osmanlı Devleti ne karşı mücadeleye karar verdiler.

       1. Dünya Savaşı’nın başında Erzurum,Ağrı ve Van Ermenileri silaha sarılıp Rusların yanında yer aldılar.Ağrı’ya  yerleşip iyice çoğalmaya başladılar.Diyadin’de Karapazar,Seydo,Cücan(Heybeliyurt),Yezdo(Akyolaç) köyleri ermenilerin kontrolüne geçti.Bu yöredeki ahaliye çeşitli baskı ve işkenceler yaptılar.

       1917 Rus ihtilaliyle geri çekilen Rus ordusu ile birlikte Ermeniler de çekilmek zorunda kaldı.Geri çekilirken ellerinde bulunan yörelerdeki birçok vatandaşımızı katlederek çeşitli eziyetlerde bulundular.

DİYADİN’İN KURTULUŞU

1858 tarihinde Beyazıt Sancağına bağlanan Diyadin 1860 1876 ve 1914 yıllarında üç defa yabancı işgaline uğramış, atalarından gelen büyük bir cesaretle diyadinliler düşmanı aziz topraklarından atmak için Mehmetçikle omuz omuza çarpışmış ve bugünkü hürriyetlerine kavuşmuşlardır.Diyadin 14 Nisan 1918′de düşman işgalinden kurtulmuştur.Her yıl 14 Nisan’da kurtuluşunun yıl dönümünü büyük heyecan ve şenliklerle kutlamaktadır.

Pansiyon ve Otel

 

Güvenlik

Bir Cevap Yazın